Program Generasi MADANI 2026 ialah inisiatif pembentukan karakter murid yang dilaksanakan di institusi pendidikan bawah Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM). Program ini memberi tumpuan kepada pembudayaan nilai murni, kepimpinan, jati diri, kesukarelawanan dan tanggungjawab terhadap masyarakat serta alam sekitar.
Berdasarkan Slaid Taklimat Program Pembentukan Karakter Generasi MADANI Tahun 2026, pelaksanaannya disusun melalui tiga strategi utama, iaitu Pembudayaan Generasi MADANI, Pemimpin Generasi MADANI dan Pemangkin Generasi MADANI.
Antara aktiviti yang diperincikan ialah Makmal Aktif Lestari (MAL), Karnival KITA, Duta Sayang MADANI dan Kem Pemimpin Generasi MADANI.
Slaid taklimat tersebut turut menyatakan peruntukan bagi pelaksanaan aktiviti tertentu, termasuk RM400 untuk Makmal Aktif Lestari, RM1,000 bagi Karnival KITA dan RM2,800 bagi Kem Pemimpin di sekolah menengah KPM.
Ringkasan Program Generasi MADANI 2026
| Program | Sasaran utama | Tempoh pelaksanaan | Peruntukan dalam slaid |
|---|---|---|---|
| Makmal Aktif Lestari (MAL) | Institusi pendidikan KPM yang disenaraikan | Mei–Julai 2026 (tempoh permulaan) | RM400 setiap institusi |
| Karnival KITA | Sekolah, Kolej Matrikulasi dan IPG | Jun–November 2026 | RM1,000 setiap institusi |
| Duta Sayang MADANI | Prasekolah KPM | Sepanjang tahun | RM25 setiap prasekolah |
| Kem Pemimpin Generasi MADANI | Murid Tingkatan 4 dan 6 serta pelajar IPG/Matrikulasi | Jun–November 2026 | RM2,800 setiap sekolah menengah KPM |
| Pemangkin Generasi MADANI | Murid sekolah menengah dan pelajar institusi berkaitan | Sepanjang tahun | Tiada kadar khusus dinyatakan |
Nota: Jadual merujuk perancangan dan peruntukan yang dinyatakan dalam slaid taklimat. Kategori penerima serta tatacara pengurusan kewangan hendaklah mengikut arahan pentadbiran KPM yang berkaitan.
Apa Itu Program Pembentukan Karakter Generasi MADANI?
Program ini bertujuan membentuk murid yang bukan sahaja mempunyai pencapaian akademik, malah memiliki sahsiah, nilai kemanusiaan dan kemahiran kepimpinan yang baik.
Fokus pelaksanaan tahun 2026 ialah pembudayaan Generasi MADANI di institusi pendidikan KPM, melalui aktiviti yang membantu membentuk karakter murid seiring dengan lima ciri murid Insan Sejahtera yang dirujuk dalam Rancangan Pendidikan Malaysia (RPM) 2026–2035.
Slaid taklimat turut mengaitkan pelaksanaan program dengan dua teras utama:
Teras Strategik 2: Memacu Potensi Murid Menjadi Warganegara Global, yang memberi perhatian kepada pembangunan bakat, karakter dan potensi murid.
Teras Strategik 6: Membudayakan Kemampanan dalam Ekosistem Pendidikan, yang menekankan pembentukan generasi bertanggungjawab terhadap alam sekitar, kesejahteraan sosial dan ekonomi hijau.
Melalui pendekatan tersebut, murid diberikan peluang untuk mempraktikkan nilai yang dipelajari menerusi aktiviti sebenar, bukan hanya mendengar penerangan di dalam bilik darjah.
Tiga Strategi Pelaksanaan Generasi MADANI 2026
KPM menggariskan tiga strategi utama bagi tahun 2026.
Strategi 1: Pembudayaan Generasi MADANI
Strategi ini menumpukan pembentukan budaya positif melalui aktiviti di institusi pendidikan.
Tiga program yang diperincikan ialah:
- Makmal Aktif Lestari (MAL)
- Karnival KITA
- Duta Sayang MADANI
Setiap program mempunyai sasaran, bentuk aktiviti dan tempoh pelaksanaan yang berbeza.
Strategi 2: Pemimpin Generasi MADANI
Strategi kedua dilaksanakan melalui Kem Pemimpin Generasi MADANI.
Fokusnya ialah pembangunan kepimpinan, semangat patriotisme, jati diri serta melahirkan sukarelawan yang bersedia menyumbang kepada masyarakat.
Strategi 3: Pemangkin Generasi MADANI
Strategi ketiga memberi peluang kepada murid dan pelajar yang mempunyai pengalaman kepimpinan untuk menjadi fasilitator dalam aktiviti perkhemahan, kem atau kursus sedia ada.
Pendekatan ini membolehkan kemahiran kepimpinan terus diamalkan dalam persekitaran sebenar.
Makmal Aktif Lestari (MAL): Aktiviti Kelestarian di Sekolah
Makmal Aktif Lestari (MAL) merupakan antara komponen utama Strategi 1.
Program ini bertujuan membentuk murid sebagai agen perubahan yang bertanggungjawab terhadap amalan kemampanan melalui aktiviti berpusatkan murid.
Ia melibatkan sekolah rendah, sekolah menengah, Pusat PERMATA Kurnia, Kolej Matrikulasi dan Institusi Pendidikan Guru yang dinyatakan dalam slaid taklimat.
Tempoh permulaan yang ditetapkan ialah Mei hingga Julai 2026, dengan peruntukan RM400 bagi setiap institusi yang terlibat.
Tiga Komponen Makmal Aktif Lestari
Slaid taklimat memperincikan tiga komponen yang boleh digunakan dalam pembudayaan MAL.
1. Poster Infografik
Poster berfungsi menyampaikan maklumat berkaitan kelestarian melalui bahan visual yang mudah difahami.
Slaid menyatakan bahawa poster yang disediakan perlu dipaparkan di ruang yang sesuai.
Reka bentuk poster boleh diperoleh melalui Portal Generasi MADANI, manakala institusi boleh menentukan saiz, tempat dan kualiti cetakan yang bersesuaian.
2. Ruang Makmal Aktif Lestari
MAL turut melibatkan pewujudan ruang fizikal yang berfungsi dan interaktif.
Ruang ini boleh digunakan untuk menjalankan aktiviti pembelajaran dan amalan lestari.
Slaid menetapkan empat langkah asas pembangunannya:
- Kenal pasti isu di peringkat institusi atau komuniti.
- Hubungkan isu dengan Matlamat Pembangunan Mampan (MPM) yang berkaitan.
- Fikirkan penyelesaian yang sesuai.
- Wujudkan MAL sebagai ruang untuk menjalankan aktiviti berterusan dan berimpak.
Sebagai contoh, jika sekolah mengenal pasti masalah penggunaan plastik yang tinggi, murid boleh menjalankan projek pengurangan sisa dan mengumpulkan data perubahan amalan warga sekolah.
Ini ialah contoh penerapan pendekatan MAL, bukannya satu projek khusus yang diwajibkan kepada semua sekolah.
3. Ikon Lestari
Komponen ketiga ialah Ikon Lestari, iaitu individu yang menjadi penggerak serta teladan dalam pembudayaan amalan kelestarian.
Menurut slaid, pemilihan ikon mengambil kira kemampuan individu membuat keputusan secara bertanggungjawab serta memiliki kemahiran komunikasi dan empati.
Ikon tersebut dipaparkan secara berkala sepanjang tahun.
Cadangan Aktiviti MAL untuk Sekolah
Pihak sekolah boleh menyesuaikan pelaksanaan MAL dengan isu sebenar di persekitaran mereka.
Contohnya:
- Projek pengasingan dan kitar semula sisa.
- Kebun mini sekolah.
- Kempen mengurangkan penggunaan plastik.
- Sudut informasi perubahan iklim.
- Audit penggunaan air atau elektrik.
- Projek inovasi menggunakan bahan terpakai.
Aktiviti sebaiknya mempunyai hasil yang boleh diperhatikan, seperti pengurangan sisa atau peningkatan penyertaan murid.
Matlamat MAL bukan sekadar mewujudkan sudut pameran yang cantik, tetapi membudayakan amalan lestari dalam kehidupan seharian.
Karnival KITA: Empat Zon Aktiviti yang Perlu Dilaksanakan
Karnival KITA ialah karnival kokurikulum yang menggabungkan elemen Generasi MADANI dan RPM 2026–2035 dengan penyertaan murid, guru, ibu bapa serta komuniti luar.
Berdasarkan slaid taklimat, pelaksanaan dijadualkan antara Jun hingga November 2026.
Peruntukan yang dinyatakan ialah RM1,000 bagi setiap institusi pendidikan KPM yang terlibat.
Antara ketetapan penting dalam slaid ialah institusi pendidikan wajib melaksanakan sekurang-kurangnya satu aktiviti bagi setiap empat zon KITA.
Maksud KITA dalam Karnival KITA
KITA merujuk kepada empat zon utama:
| Zon | Fokus |
|---|---|
| K – Karakter | Disiplin dan keyakinan |
| I – Inovasi | Kreativiti dan penyelesaian masalah |
| T – Tanggungjawab | Keprihatinan dan alam sekitar |
| A – Aspirasi | Visi dan inspirasi |
Zon Karakter (K)
Zon ini memberi tumpuan kepada pembentukan disiplin, keyakinan serta keberanian murid.
Antara aktiviti yang dicadangkan dalam slaid ialah:
- Kawad Kaki – membina disiplin dan kepatuhan terhadap arahan.
- Pidato 3 Minit (BM dan BI) – mengasah kemahiran komunikasi serta keyakinan.
- Seni Bela Diri – membentuk keberanian, ketahanan mental dan fizikal.
Zon Inovasi (I)
Aktiviti zon ini berkaitan kreativiti, idea baharu dan penyelesaian masalah.
Contoh aktiviti:
- Ikhtiar Hidup
- Inovasi MPM
- Reka Sukan Baru
Melalui reka sukan baharu, contohnya, murid boleh menggunakan kreativiti untuk menghasilkan variasi permainan yang sesuai dengan keadaan sekolah.
Zon Tanggungjawab (T)
Zon ini menekankan keprihatinan terhadap orang lain serta tanggungjawab menjaga persekitaran.
Antara aktiviti yang dicadangkan:
- Pertolongan Cemas
- Terrarium
- Plogging, iaitu mengutip sampah sambil berjoging
Zon Aspirasi (A)
Zon Aspirasi memberikan ruang kepada murid membina visi diri, mengenali tanggungjawab sosial dan memikirkan masa depan.
Contoh aktiviti:
- Hak Asasi Kanak-Kanak
- Kapsul Masa Depan Malaysia
- Klinik Sukan Lagenda
Adakah Komuniti Luar Perlu Dilibatkan?
Ya. Slaid Karnival KITA menyatakan pihak sekolah wajib melibatkan komuniti luar dalam setiap penganjuran aktiviti.
Penglibatan tersebut bertujuan mengukuhkan hubungan sekolah dengan masyarakat.
Karnival boleh dilaksanakan dalam bentuk bengkel, pertandingan atau pameran, mengikut kesesuaian institusi.
Oleh itu, pihak sekolah boleh membuat perancangan bersama PIBG, komuniti setempat atau pihak berkaitan berdasarkan keperluan aktiviti.
Duta Sayang MADANI untuk Murid Prasekolah
Duta Sayang MADANI ialah komponen pembudayaan Generasi MADANI khusus untuk murid prasekolah KPM.
Matlamatnya ialah mendidik kanak-kanak mengamalkan adab serta nilai karamah insaniah supaya menjadi individu yang yakin, prihatin dan mampu memberikan sumbangan positif kepada komuniti.
Program ini dilaksanakan sepanjang tahun.
Slaid menyatakan peruntukan RM25 bagi setiap prasekolah KPM, dengan peruntukan diturunkan kepada JPN untuk pengurusan aktiviti.
Tiga Aktiviti Duta Sayang MADANI
Duta Sayang MADANI
Empat orang murid terpilih menerima pelekat setiap minggu berdasarkan amalan positif seperti:
- memberi salam;
- senyum; dan
- membantu rakan.
Aktiviti ini memberi pengiktirafan kepada tingkah laku baik yang ditunjukkan murid dalam kehidupan seharian.
Pentas Bintang
Aktiviti ini melibatkan perkongsian cerita selama satu minit setiap pagi sebelum sesi pembelajaran bermula.
Murid diberikan ruang untuk bercakap, berkongsi cerita dan membina keyakinan diri.
Adiwira Alam
Murid menjalankan aktiviti seperti:
- kitar semula; atau
- berkebun.
Aktiviti dilaksanakan sepanjang tahun bagi memupuk rasa cinta terhadap alam sekitar.
Bagi guru prasekolah, program ini boleh disepadukan dengan rutin bilik darjah supaya pembentukan adab berlaku secara konsisten.
Kem Pemimpin Generasi MADANI
Strategi kedua memberi tumpuan kepada Kem Pemimpin Generasi MADANI.
Program ini bertujuan membina karakter murid yang berwibawa, mempunyai patriotisme, jati diri dan kesediaan untuk menyumbang kepada masyarakat.
Berdasarkan slaid taklimat, kumpulan sasarannya ialah:
- Murid Tingkatan 4 dan Tingkatan 6 di sekolah menengah KPM.
- Pelajar Institusi Pendidikan Guru.
- Pelajar Kolej Matrikulasi.
Pelaksanaan dijadualkan dari Jun hingga November 2026.
Bilangan Peserta dan Peruntukan
Bagi sekolah menengah, slaid menetapkan sasaran 60 orang murid setiap sekolah.
Untuk IPGM dan Kolej Matrikulasi, slaid menyenaraikan 160 pelajar bagi setiap kampus.
Peruntukan yang dinyatakan ialah:
RM2,800 bagi setiap sekolah menengah KPM.
Slaid turut mencatatkan peruntukan RM744,550 kepada BM dan IPGM bagi pelaksanaan berkaitan. Angka ini merupakan peruntukan berasingan yang disebut dalam dokumen dan bukan kadar RM744,550 untuk setiap kampus.
Empat Kluster Kem Pemimpin
Pelaksanaan Kem Pemimpin merangkumi empat kluster utama.
| Kluster | Contoh kandungan |
|---|---|
| Jati Diri | Pembangunan Insaniah, Fit Karakter, Protokol Pagi dan Senaman |
| Sosiobudaya | Cuba Rasa, Silang Budaya, Pecah Bendungan |
| Kenegaraan | Diskusi Malaysia MADANI, Membina Negara Impian |
| Ihsan | Kajian Lapangan, Tanggungjawab Sosial |
Gabungan aktiviti ini bertujuan membina kepimpinan melalui pengalaman yang melibatkan diri, orang lain dan masyarakat.
Slaid turut menunjukkan perancangan pembangunan sukarelawan Generasi MADANI yang merangkumi penglibatan murid Tingkatan 4 dan 6 pada tahun 2026 serta unjuran 148,500 murid menjadi sukarelawan pada tahun 2027.
Angka tersebut perlu difahami sebagai perancangan yang dipaparkan dalam slaid, bukan laporan jumlah peserta yang telah disahkan selesai.
Pemangkin Generasi MADANI: Murid sebagai Fasilitator
Strategi ketiga ialah Pemangkin Generasi MADANI.
Program ini memberi peluang kepada murid dan pelajar yang mempunyai pengalaman kepimpinan untuk menjadi fasilitator dalam perkhemahan, kem atau kursus yang dilaksanakan di institusi pendidikan.
Kumpulan sasarannya termasuk murid sekolah menengah, pelajar Kolej Matrikulasi dan Institusi Pendidikan Guru.
Slaid menyatakan pelaksanaannya berlangsung sepanjang tahun.
Antara aktiviti yang digariskan ialah:
- Demokrasi Tindakan
- Malaysia MADANI: Perspektif Peserta
- Bina Kota Bina Insan
Dengan cara ini, murid berpeluang menggunakan kemahiran kepimpinan untuk membimbing orang lain.
Sebagai contoh, seorang murid yang pernah mengikuti Kem Pemimpin boleh diberi peranan membantu mengendalikan aktiviti berkumpulan dalam perkhemahan sekolah berikutnya, tertakluk kepada perancangan pihak sekolah.
Pendekatan ini menjadikan kepimpinan sesuatu yang diamalkan, bukan hanya dipelajari ketika menghadiri kursus.
Peruntukan Program Generasi MADANI 2026
Antara persoalan penting kepada pihak sekolah ialah jumlah peruntukan yang dinyatakan bagi setiap komponen.
Berikut ialah ringkasannya berdasarkan slaid taklimat.
| Program | Peruntukan dinyatakan |
|---|---|
| Makmal Aktif Lestari | RM400 setiap institusi yang terlibat |
| Karnival KITA | RM1,000 setiap institusi yang terlibat |
| Duta Sayang MADANI | RM25 setiap prasekolah KPM |
| Kem Pemimpin Generasi MADANI | RM2,800 setiap sekolah menengah KPM |
| Pemangkin Generasi MADANI | Tiada kadar khusus dalam slaid |
Penting: Peruntukan ini adalah bagi pengurusan dan pelaksanaan program institusi, bukannya bayaran tunai kepada murid atau guru.
Pihak sekolah perlu merujuk surat penyaluran dan arahan pengurusan kewangan yang berkaitan sebelum membuat perbelanjaan.
Setiap institusi menerima peruntukan mengikut sasaran dan kelayakan komponen yang berkaitan.
Portal Generasi MADANI: Bahan dan Pelaporan
Slaid taklimat turut memaparkan Portal Generasi MADANI sebagai pusat rujukan pelaksanaan program.
Antara bahagian yang ditunjukkan dalam paparan portal ialah:
- Utama
- Strategi Pelaksanaan
- Kit Generasi MADANI
- Pelaporan Generasi MADANI
Slaid menyediakan pautan berikut:
Pautan tersebut merupakan pautan yang dinyatakan dalam bahan taklimat. Jika akses atau susunan menu telah berubah, pihak sekolah perlu mendapatkan pautan terkini daripada penyelaras program.
Adakah Sekolah Perlu Membuat Pelaporan?
Berdasarkan slaid taklimat, institusi pendidikan KPM yang terlibat perlu mengisi laporan pelaksanaan program melalui Portal Generasi MADANI.
Contoh paparan portal menunjukkan bahagian Pelaporan Generasi MADANI yang mempunyai fungsi:
- Borang Pelaporan
- Analisa
- Pelaporan mengikut strategi pelaksanaan
Pihak sekolah sebaiknya menyimpan dokumen berkaitan pelaksanaan seperti perancangan, gambar aktiviti, rekod penyertaan, catatan perbelanjaan dan hasil program supaya proses pelaporan lebih teratur.
Senarai dokumen ini merupakan cadangan pengurusan praktikal; keperluan muat naik sebenar hendaklah mengikut medan dan arahan portal.
Cadangan Pelaksanaan Generasi MADANI di Sekolah
Program ini akan lebih mudah diurus apabila sekolah menggabungkannya dengan aktiviti sedia ada yang bersesuaian.
Bagi sekolah rendah, antara pendekatan yang boleh dipertimbangkan ialah mengintegrasikan Makmal Aktif Lestari dengan aktiviti Pusat Sumber Sekolah, kelab alam sekitar atau projek kelestarian.
Karnival KITA pula boleh dirancang bersama jawatankuasa kokurikulum dengan memastikan keempat-empat zon KITA diwakili sekurang-kurangnya satu aktiviti dan komuniti luar dilibatkan seperti yang dinyatakan dalam slaid.
Bagi prasekolah, aktiviti Duta Sayang MADANI boleh dimasukkan dalam rutin harian dan pengiktirafan mingguan tanpa perlu menganjurkan majlis yang besar.
Di sekolah menengah, Kem Pemimpin dan Pemangkin Generasi MADANI boleh diselaraskan dengan perancangan kepimpinan murid, unit beruniform dan perkhemahan tahunan.
Kaedah ini membantu memastikan pembentukan karakter bukan sekadar program sekali lalu.
Apakah Impak yang Diharapkan?
Slaid taklimat menyenaraikan beberapa impak yang disasarkan melalui pelaksanaan Generasi MADANI.
Antaranya ialah:
Pembangunan karakter dan kepimpinan murid, termasuk pemantapan sahsiah, adab, keyakinan diri serta kesedaran sivik.
Pemerkasaan budaya dan persekitaran sekolah, melalui iklim positif serta budaya kerja berpasukan.
Kesejahteraan komuniti dan inovasi, dengan penglibatan masyarakat dan pembudayaan penyelesaian masalah.
Kematangan demokrasi, melalui pengalaman membina tanggungjawab serta memahami kehidupan bermasyarakat.
Impak tersebut merupakan hasil yang disasarkan dalam perancangan program. Keberkesanan sebenar perlu dinilai berdasarkan pelaksanaan dan bukti yang diperoleh oleh pihak institusi.
Soalan Lazim Program Generasi MADANI 2026
1. Apa itu Program Generasi MADANI 2026?
Program Generasi MADANI 2026 ialah inisiatif pembentukan karakter murid melalui aktiviti pembudayaan nilai, kepimpinan, kelestarian, jati diri dan tanggungjawab sosial di institusi pendidikan KPM.
2. Apakah tiga strategi utama Generasi MADANI?
Tiga strategi tersebut ialah Pembudayaan Generasi MADANI, Pemimpin Generasi MADANI dan Pemangkin Generasi MADANI.
3. Berapakah peruntukan Karnival KITA 2026?
Slaid taklimat menyatakan RM1,000 bagi setiap institusi pendidikan KPM yang terlibat. Pengurusan peruntukan tertakluk kepada arahan kewangan yang berkaitan.
4. Apakah empat zon dalam Karnival KITA?
Empat zon ialah Karakter, Inovasi, Tanggungjawab dan Aspirasi. Slaid menetapkan sekurang-kurangnya satu aktiviti bagi setiap zon, di samping penglibatan komuniti luar.
5. Di manakah sekolah membuat pelaporan Generasi MADANI?
Slaid taklimat menyediakan pautan Portal Generasi MADANI di https://bit.ly/GENERASIMADANIBSKK, yang mempunyai bahagian pelaporan bagi institusi pendidikan yang terlibat.
Generasi MADANI Mengutamakan Pembentukan Karakter Murid
Program Pembentukan Karakter Generasi MADANI 2026 meletakkan pembentukan sahsiah, kepimpinan dan tanggungjawab sosial sebagai sebahagian daripada pengalaman pendidikan murid.
Melalui Makmal Aktif Lestari, Karnival KITA, Duta Sayang MADANI, Kem Pemimpin dan Pemangkin Generasi MADANI, institusi pendidikan mempunyai ruang untuk membudayakan nilai yang baik melalui aktiviti sebenar.
Bagi guru dan pentadbir sekolah, perkara utama ialah memahami sasaran setiap program, memenuhi komponen yang ditetapkan, mengurus peruntukan mengikut arahan dan melengkapkan pelaporan pelaksanaan.
Pembentukan karakter yang berkesan tidak bergantung kepada kemeriahan program semata-mata, tetapi kepada perubahan sikap dan amalan murid yang dapat diteruskan dalam kehidupan seharian.
Sumber utama: Slaid Taklimat Program Pembentukan Karakter Generasi MADANI Tahun 2026, Kementerian Pendidikan Malaysia, 27 halaman. Maklumat dan peruntukan dalam artikel ini berdasarkan bahan taklimat tersebut; sebarang pindaan pelaksanaan perlu dirujuk kepada arahan rasmi KPM, JPN atau PPD.
