Penjawat Awam Dilarang Guna Waze Ketika Tugas Rasmi, Guru Turut Terlibat

Penjawat awam dilarang guna Waze ketika menjalankan tugas rasmi, berkuat kuasa serta-merta susulan keputusan Mesyuarat Jawatankuasa Keselamatan Siber Negara (JKSN) Bilangan 3 Tahun 2026 pada 20 Oktober 2026.

Arahan dimaklumkan melalui surat Ketua Setiausaha Negara (KSN), Tan Sri Shamsul Azri Abu Bakar, bertarikh sama. Guru dalam perkhidmatan pendidikan turut termasuk dalam skop anggota perkhidmatan awam yang diperincikan oleh NACSA.

Penjelasan utama dalam FAQ rasmi NACSA ialah larangan tersebut terpakai semasa menjalankan urusan rasmi kerajaan. Penjawat awam juga digalakkan menyahpasang Waze daripada peranti masing-masing dan beralih kepada aplikasi navigasi tempatan yang bersesuaian.

Ringkasan Larangan Penggunaan Waze

Kandungan Surat Rasmi Larangan Waze oleh KSN

Surat bertajuk Larangan Penggunaan Aplikasi Navigasi Waze bagi Anggota Perkhidmatan Awam menggunakan nombor rujukan MKN.600-1/1/66 (S) JLD. 3 (30).

Surat itu ditujukan kepada ketua setiausaha kementerian, ketua jabatan Persekutuan, ketua pengurusan badan berkanun Persekutuan, setiausaha kerajaan negeri dan ketua pengurusan pihak berkuasa tempatan.

Ketua kementerian dan jabatan diminta memaklumkan keputusan kepada semua pegawai serta agensi di bawah seliaan masing-masing untuk pelaksanaan serta-merta. Pertanyaan lanjut boleh dirujuk kepada NACSA sebagai agensi penyelaras.

Arahan ini turut dilaporkan Bernama pada 21 Oktober 2026, manakala laman NACSA menyediakan surat arahan bersama FAQ pelaksanaannya.

Adakah Semua Penggunaan Waze Dilarang?

FAQ NACSA menyatakan larangan terpakai ketika penjawat awam menjalankan tugas rasmi sahaja. Skop ini perlu dibezakan daripada galakan menyahpasang aplikasi.

Bagi perjalanan peribadi yang tidak melibatkan urusan rasmi, FAQ tersebut tidak menetapkan larangan yang sama. Namun, penjawat awam tetap digalakkan membuang Waze kerana kemungkinan pengumpulan data lokasi dan pergerakan di luar waktu bekerja, bergantung pada tetapan peranti serta kebenaran aplikasi.

Bagaimana jika menggunakan telefon peribadi?

Penjelasan FAQ merujuk kepada tujuan urusan rasmi. Ia tidak menyatakan bahawa penggunaan telefon milik sendiri memberikan pengecualian daripada larangan tersebut.

Jika ragu-ragu tentang sesuatu perjalanan atau peranti yang digunakan, dapatkan penjelasan ketua jabatan. Perjalanan rasmi yang dilakukan selepas waktu pejabat juga perlu dinilai berdasarkan tujuan tugas, bukannya waktu semata-mata.

Adakah Guru Sekolah Turut Terlibat?

Ya, guru dalam perkhidmatan pendidikan termasuk dalam skop arahan. FAQ NACSA merujuk takrif anggota perkhidmatan awam di bawah Fasal (1) Perkara 132 Perlembagaan Persekutuan, yang turut merangkumi perkhidmatan pendidikan.

Bagi guru sekolah kerajaan, arahan ini perlu diberi perhatian semasa perjalanan berkaitan tugas rasmi. Contoh yang boleh dijadikan panduan ialah:

• Menghadiri mesyuarat atau kursus rasmi di luar sekolah.
• Menjalankan tugasan di lokasi lain atas arahan pentadbiran.
• Menghadiri program pendidikan sebagai sebahagian daripada tugas rasmi.

Contoh tersebut membantu pemahaman dan bukan senarai rasmi perjalanan yang ditetapkan NACSA. Pihak sekolah serta guru hendaklah merujuk pemakluman pentadbiran yang diterima.

Mengapa Penjawat Awam Dilarang Guna Waze?

Menurut kenyataan Pejabat Perdana Menteri yang dilaporkan Bernama, keputusan kerajaan mengambil kira kedudukan Waze Mobile Ltd sebagai pengawal data pengguna yang diperbadankan dan beroperasi di bawah undang-undang Israel.

NACSA pula menerangkan bahawa pengumpulan data aplikasi boleh melibatkan lokasi, laluan perjalanan, GPS, sensor peranti, cap masa dan alamat IP. Bergantung pada tetapan peranti serta akaun, data lokasi juga boleh dikumpulkan ketika aplikasi tidak digunakan secara aktif.

Apabila dihimpunkan dan dianalisis, data berulang berpotensi mendedahkan corak pergerakan pengguna. Perkara ini relevan apabila melibatkan urusan kerajaan atau lokasi yang sensitif.

Risiko tersebut perlu dibezakan daripada bukti penyalahgunaan. FAQ NACSA menyatakan tiada bukti Waze menjalankan analisis corak pergerakan seperti yang dibincangkan. Namun, kemungkinan data digunakan atau terdedah kepada analisis sedemikian tetap dinilai sebagai risiko.

FAQ turut membincangkan terma penggunaan Waze yang memperuntukkan undang-undang Israel dan bidang kuasa mahkamah di negara berkenaan bagi pertikaian berkaitan perkhidmatannya.

Adakah Orang Awam Turut Dilarang Menggunakan Waze?

Arahan yang diperjelaskan NACSA melibatkan penjawat awam semasa tugas rasmi. Bagi masyarakat umum, Perdana Menteri menyarankan supaya pengguna menghentikan penggunaan Waze dan beralih kepada aplikasi tempatan seperti TuJu.

Saranan kepada orang awam perlu dibezakan daripada arahan pentadbiran terhadap penjawat awam. Rujukan yang disemak tidak menyatakan larangan menyeluruh terhadap setiap pengguna persendirian di Malaysia.

Aplikasi TuJu sebagai Alternatif Navigasi

TuJu dibangunkan melalui kerjasama Lembaga Lebuhraya Malaysia (LLM) dan Prosignal Consortium Sdn Bhd, seperti diterangkan pada laman rasmi TuJu.

Aplikasi ini memberikan tumpuan kepada perjalanan lebuh raya. Antara maklumat dan kemudahannya ialah panduan laluan, anggaran masa ketibaan, keadaan trafik, kadar tol, lokasi R&R, akses CCTV lebuh raya serta bantuan kecemasan.

Untuk panduan pemasangan dan penggunaan, baca Aplikasi TuJu: Cara Download, Guna dan Alternatif Waze di Malaysia.

Pautan Muat Turun TuJu

• TuJu di Google Play Store — Android
• TuJu di Apple App Store — iPhone
• Maklumat TuJu di portal rasmi LLM

Semak kesesuaian liputan dan fungsi mengikut perjalanan anda. FAQ NACSA turut menyenaraikan PINTAZ sebagai satu lagi alternatif tempatan.

Bagaimana pula dengan Google Maps?

FAQ membincangkan perbezaan penyedia perkhidmatan serta bidang kuasa undang-undang Google Maps dan Waze. Penjawat awam perlu merujuk arahan jabatan sebelum memilih aplikasi untuk urusan rasmi; perbincangan tersebut bukan pengesahan menyeluruh terhadap semua penggunaan aplikasi lain.

Langkah yang Boleh Diambil oleh Guru dan Penjawat Awam

1. Fahami skop arahan. Elakkan Waze ketika menjalankan perjalanan bagi tujuan tugas rasmi.
2. Semak makluman jabatan. Rujuk ketua jabatan jika tafsiran sesuatu perjalanan tidak jelas.
3. Sediakan alternatif. Semak aplikasi yang sesuai dan dibenarkan untuk urusan kerja.
4. Teliti tetapan privasi. Periksa kebenaran lokasi dan akses aplikasi pada peranti.
5. Ikuti penjelasan rasmi. Rujuk FAQ NACSA serta pemakluman pentadbiran terkini.

Soalan Lazim Larangan Waze

Bilakah arahan berkuat kuasa?

Serta-merta, sebagaimana dimaklumkan melalui surat KSN bertarikh 20 Oktober 2026 susulan keputusan mesyuarat JKSN pada hari yang sama.

Adakah guru sekolah kerajaan termasuk dalam larangan?

Ya, ketika menjalankan tugas rasmi. FAQ memasukkan perkhidmatan pendidikan dalam takrif anggota perkhidmatan awam.

Adakah menyahpasang Waze diwajibkan?

FAQ menggunakan penjelasan bahawa penjawat awam digalakkan menyahpasang aplikasi. Perkara itu berbeza daripada larangan menggunakannya semasa tugas rasmi.

Adakah larangan sama dikenakan kepada semua orang awam?

Arahan khusus yang dirujuk melibatkan penjawat awam ketika tugas rasmi. Perdana Menteri turut menyarankan orang awam beralih kepada aplikasi tempatan.

Apakah alternatif yang disebut NACSA?

FAQ menyenaraikan TuJu dan PINTAZ. TuJu boleh didapati di Google Play Store serta Apple App Store.

Sumber dan Rujukan

• NACSA — FAQ Larangan Penggunaan Waze
• Bernama — Arahan KSN kepada Anggota Perkhidmatan Awam
• Bernama — Penjelasan Kerajaan mengenai Keselamatan Data
• The Star — Skop Larangan ketika Tugas Rasmi
• Lembaga Lebuhraya Malaysia — Aplikasi TuJu
• Laman Rasmi TuJu

Dikemas kini: 21 Oktober 2026. Sebarang penjelasan atau perubahan arahan selepas tarikh ini hendaklah dirujuk melalui saluran rasmi kerajaan.