Format Matriks Pembelajaran Tahun 4 (MPT4) 2026 melibatkan Bahasa Melayu, Bahasa Inggeris, Matematik dan Sains. Murid SJKC turut menduduki Bahasa Cina, manakala murid SJKT turut menduduki Bahasa Tamil. Menurut buku format Lembaga Peperiksaan (LP), setiap kertas mempunyai 50 markah dan masa menjawab 1 jam 15 minit. Kandungannya merangkumi kurikulum Tahun 1 hingga Tahun 4, dengan jenis soalan yang berbeza mengikut mata pelajaran.
MPT4 dijadualkan berlangsung pada 6 hingga 8 Oktober 2026. Artikel ini memudahkan guru dan ibu bapa menyemak struktur setiap kertas, jenis respons yang diperlukan serta pautan terus kepada buku format dan contoh item rasmi. Maklumat dirujuk daripada halaman Dokumen Rujukan Matriks Pembelajaran LP yang dikemas kini pada September 2026 dan bahan penataran LP.
Ringkasan format kertas MPT4 2026
| Mata pelajaran | Bahagian | Tumpuan utama | Markah / masa |
|---|---|---|---|
| Bahasa Melayu | A–D | Tatabahasa, pemahaman, respons dan penulisan | 50 / 75 minit |
| Bahasa Inggeris | 1–6 | Penggunaan bahasa, bacaan, melengkapkan perkataan dan penulisan berpandu | 50 / 75 minit |
| Matematik | A–B | Pengetahuan dan aplikasi, kemudian penyelesaian masalah serta justifikasi | 50 / 75 minit |
| Sains | A–C | Pengetahuan, aplikasi dan penaakulan saintifik | 50 / 75 minit |
| Bahasa Cina (SJKC) | A–D | Pemahaman bahan rangsangan dan teks, penulisan | 50 / 75 minit |
| Bahasa Tamil (SJKT) | A–D | Bahasa, pemahaman, membina ayat dan penulisan | 50 / 75 minit |
Nota: Empat mata pelajaran teras diambil oleh murid yang berkaitan; Bahasa Cina khusus untuk SJKC dan Bahasa Tamil khusus untuk SJKT. Jadual ini ialah ringkasan. Semak buku format mata pelajaran masing-masing untuk pecahan soalan dan contoh item yang sebenar.
Apakah tujuan Matriks Pembelajaran Tahun 4?
Menurut soalan lazim rasmi LP, MPT4 bermula pada 2026 untuk mengenal pasti tahap penguasaan murid dan membantu perancangan intervensi pembelajaran. Pentaksiran ini bukan pengganti UPSR atau PT3, dan keputusannya tidak dimaksudkan untuk membuat perbandingan kedudukan murid, sekolah atau daerah. Ia juga bukan syarat kemasukan ke sekolah khusus; proses pemilihan yang berkaitan mempunyai kaedahnya sendiri.
LP menyediakan instrumen, sementara sekolah mengurus pentadbiran dan penskoran. Laporan prestasi disediakan melalui sistem yang ditetapkan LP. Bagi mata pelajaran yang ditaksir melalui MPT4, murid Tahun 4 tidak menduduki UASA untuk mata pelajaran yang sama menurut soalan lazim tersebut. PBD harian tetap membantu guru menilai pembelajaran sepanjang tahun; baca juga penerangan Pentaksiran Bilik Darjah (PBD).
Format Bahasa Melayu: pemahaman dan penulisan
Kertas Bahasa Melayu menggabungkan kemahiran memahami bahan dan menghasilkan tulisan. Dalam buku format Bahasa Melayu, Bahagian A menilai tatabahasa serta pemahaman petikan. Bahagian B turut melibatkan pemahaman dan respons yang memerlukan murid berfikir secara kritis dan kreatif. Bahagian C meminta murid menulis perenggan, manakala Bahagian D melibatkan penulisan karangan.
Oleh sebab kertas ini mengandungi respons ringkas dan tulisan yang lebih panjang, murid perlu membaca arahan setiap bahagian sebelum menjawab. Latihan yang berguna termasuk mengenal pasti maklumat dalam petikan, membina ayat yang jelas, menyusun idea dan menyemak ejaan serta tanda baca. Guru boleh menggunakan contoh item rasmi untuk melihat panjang respons dan bentuk rangsangan yang dijangka, kemudian menyesuaikan latihan kepada kandungan yang sudah diajar.
Format Bahasa Inggeris: reading, language use dan writing
Buku format Bahasa Inggeris membahagikan kertas kepada enam bahagian. Bahagian 1 menguji penggunaan kosa kata dan tatabahasa, Bahagian 2 menggunakan teks pendek, dan Bahagian 3 hingga 4 menilai kefahaman terhadap teks linear serta bukan linear. Bahagian 5 meminta murid melengkapkan perkataan, sementara Bahagian 6 ialah penulisan berpandu. Buku tersebut meletakkan aras bahasa pada lingkungan CEFR A1 dan A2.
Latihan tidak perlu terhad kepada menghafal jawapan pilihan. Murid boleh membiasakan diri membaca notis, mesej atau bahan visual ringkas, memilih maklumat yang benar-benar diminta, menggunakan perkataan dalam konteks dan menulis ayat mudah yang dapat difahami. Untuk penulisan berpandu, semak sama ada semua maklumat yang diminta sudah disentuh sebelum memikirkan ayat yang lebih panjang.
Format Matematik: dua bahagian, termasuk penyelesaian masalah
Kertas Matematik MPT4 mempunyai Bahagian A dan B. Bahagian A merangkumi pengetahuan serta kefahaman asas dan penggunaan kemahiran matematik. Bahagian B menumpukan penyelesaian masalah, termasuk keupayaan menunjukkan langkah dan memberi justifikasi apabila diminta. Format rasmi menyenaraikan item objektif pelbagai bentuk dan respons terhad bagi kertas ini.
Dalam persediaan, berikan murid soalan yang menghendaki mereka memilih operasi yang sesuai berdasarkan situasi, bukan mengira secara mekanikal sahaja. Minta mereka membaca unit, label, jadual atau rajah dengan cermat, menunjukkan pengiraan secara tersusun dan menyemak sama ada jawapan akhir masuk akal. Contoh item LP membantu guru melihat cara soalan boleh menggabungkan kefahaman konsep dengan penaakulan.
Format Sains: mengetahui, mengaplikasi dan menaakul
Menurut buku format Sains, kertas disusun dalam Bahagian A, B dan C. Fokusnya bergerak daripada pengetahuan kepada aplikasi dan penaakulan. Jenis item termasuk objektif aneka pilihan, objektif pelbagai bentuk dan respons terhad. Murid boleh diminta membaca maklumat atau rangsangan, membuat pemerhatian, menghubungkaitkan bukti serta menerangkan sebab yang menyokong jawapan.
Guru boleh membina latihan berasaskan situasi yang dekat dengan pengalaman murid: ramalan yang munasabah, perbandingan pemboleh ubah, tafsiran pemerhatian dan sebab bagi sesuatu keputusan. Jawapan yang baik perlu berpandukan maklumat dalam soalan serta konsep sains yang dipelajari. Bagi murid, amalan membaca keseluruhan rajah dan arahan sebelum menulis dapat mengurangkan kesilapan yang tidak berkaitan dengan penguasaan sains.
Format Bahasa Cina dan Bahasa Tamil di SJK
Murid SJKC turut mengambil Bahasa Cina. Buku format Bahasa Cina menyenaraikan Bahagian A hingga D: pemahaman bahan rangsangan, pemahaman teks, penulisan berdasarkan rangsangan dan karangan. Murid SJKT pula turut mengambil Bahasa Tamil. Dalam buku format Bahasa Tamil, empat bahagiannya meliputi aspek bahasa dan tatabahasa, pemahaman, membina ayat serta penulisan.
Ibu bapa dan guru boleh merujuk contoh item dalam buku bahasa yang sepadan dengan aliran sekolah. Jangan anggap semua murid menduduki keenam-enam kertas: kebanyakan murid menduduki empat mata pelajaran teras, dengan satu kertas bahasa tambahan yang berkenaan di SJKC atau SJKT.
Memahami jenis item dan aras kesukaran
Dalam buku format, singkatan OAP merujuk kepada objektif aneka pilihan, OPB kepada objektif pelbagai bentuk, SRTh kepada subjektif respons terhad dan SRTb kepada subjektif respons terbuka. Tidak semua kertas menggunakan setiap jenis item. Sebagai contoh, format Matematik menyenaraikan OPB dan SRTh, sedangkan kertas bahasa mempunyai gabungan yang sesuai dengan kemahiran membaca dan menulis.
Buku format mata pelajaran juga menunjukkan nisbah aras kesukaran rendah, sederhana dan tinggi 5:3:2. Nisbah ini menerangkan reka bentuk instrumen, bukannya jaminan bahawa setiap murid akan merasakan separuh kertas itu mudah. Contoh item rasmi lebih berguna untuk memahami bentuk tugasan berbanding cuba meneka soalan yang akan keluar. Bahan yang dinilai merangkumi kurikulum Tahun 1 hingga Tahun 4, jadi ulang kaji boleh kembali kepada asas yang menjadi prasyarat pembelajaran Tahun 4.
Cara guru menggunakan buku format tanpa membebankan murid
- Semak buku mata pelajaran sebenar. Lihat bahagian, bentuk respons dan contoh item bagi mata pelajaran yang diajar; elakkan menggunakan satu pola soalan untuk semua kertas.
- Kenal pasti kemahiran dalam DSKP dan PBD. Bandingkan tugasan dengan penguasaan murid dalam kelas. Keputusan pentaksiran lebih bermakna apabila disertakan pemerhatian guru.
- Latih membaca arahan serta mengurus masa. Beri contoh ringkas untuk soalan objektif, respons terhad dan penulisan. Murid perlu tahu bila perlu menunjukkan langkah atau memberikan alasan.
- Buat intervensi kecil berdasarkan bukti. Jika ramai murid tersilap mentafsir teks, graf atau operasi, ajar semula kemahiran tersebut dengan cara yang berbeza dan semak kemajuan selepas itu.
- Terangkan tujuan pentaksiran kepada keluarga. Tekankan kemajuan dan sokongan pembelajaran, bukan perbandingan kedudukan antara murid.
Maklumat tarikh, pentadbiran dan latar dasar yang lebih menyeluruh boleh dibaca dalam artikel Matriks Pembelajaran Tahun 4 2026.
Panduan ringkas untuk ibu bapa
Mulakan dengan bertanya apa yang anak sudah faham dalam pembelajaran harian. Membaca bersama, meminta anak menerangkan alasan jawapan matematik atau berbual tentang pemerhatian sains lebih membantu daripada mengulang banyak set soalan tanpa maklum balas. Jika anak kurang yakin dalam membaca arahan, cuba satu soalan pada satu masa dan semak maksud kata kuncinya. Berbincang dengan guru kelas tentang kemahiran yang benar-benar memerlukan bantuan.
Pastikan juga anak mendapat rehat dan rutin belajar yang wajar. Pentaksiran selama 75 minit memerlukan tumpuan, tetapi persediaan tidak semestinya bermaksud kelas tambahan yang panjang setiap hari. Keputusan nanti boleh digunakan sebagai petunjuk bidang yang perlu diperbaiki, bukan label tetap terhadap kemampuan anak.
Markah kertas dan laporan prestasi
Setiap buku format mata pelajaran menyatakan jumlah markah kertas ialah 50. Soalan lazim LP pula menerangkan pelaporan dengan markah, gred dan tafsiran; julat gred yang disenaraikannya ialah A (82–100), B (66–81), C (50–65), D (35–49), E (20–34) dan F (0–19). Oleh itu, bezakan markah mentah pada kertas daripada skala dalam laporan rasmi. Rujuk laporan sekolah atau penjelasan LP bagi cara markah dipaparkan; jangan menganggap sendiri bahawa markah pada kertas terus menjadi gred tanpa proses pelaporan.
Bagi murid berkeperluan pendidikan khas yang berada dalam aliran perdana, LP menyediakan peruntukan pentadbiran yang bersesuaian, termasuk masa tambahan mengikut kategori dan arahan rasmi. Guru penyelaras perlu menyemak bahan penataran LP serta ketetapan sekolah, bukan membuat andaian bahawa tempoh tambahan sama bagi semua keadaan. Untuk Matematik dan Sains dalam DLP, bahan dwibahasa dinyatakan dalam soalan lazim LP.
Muat turun format dan contoh item rasmi
Pautan paling selamat ialah halaman dokumen MPT4 Lembaga Peperiksaan, yang menghimpunkan buku format terkini mengikut mata pelajaran, soalan lazim dan bahan penataran. Setiap nama mata pelajaran yang dipautkan dalam bahagian di atas membawa terus ke buku format dan contoh item PDF rasmi. Jika mahu satu fail gabungan sebagai rujukan tambahan, LP turut menyediakan Format Pentaksiran dan Contoh Item; semak halaman dokumen LP untuk versi berasingan yang lebih baharu apabila membandingkan maklumat.
Muat turun Format MPT4 daripada Lembaga Peperiksaan melalui pautan Telegram Pendidik2u berikut:
Soalan lazim tentang format MPT4
1. Berapa lama masa menjawab setiap kertas?
Tempoh standard ialah 1 jam 15 minit bagi setiap mata pelajaran, dengan jumlah 50 markah. Peruntukan khas boleh terpakai kepada murid yang memenuhi syarat mengikut arahan LP.
2. Adakah semua murid Tahun 4 mengambil enam mata pelajaran?
Tidak. Empat mata pelajaran teras ialah Bahasa Melayu, Bahasa Inggeris, Matematik dan Sains. Murid SJKC mengambil Bahasa Cina dan murid SJKT mengambil Bahasa Tamil sebagai mata pelajaran yang berkenaan.
3. Adakah murid masih menduduki UASA bagi mata pelajaran MPT4?
Menurut soalan lazim LP, mata pelajaran yang ditaksir melalui MPT4 dikecualikan daripada UASA bagi murid Tahun 4 yang terlibat. Semak makluman sekolah bagi pentadbiran sebenar dan mata pelajaran lain.
4. Adakah MPT4 menggantikan UPSR?
Tidak. LP menyatakan MPT4 bukan pengganti UPSR atau PT3. Tujuannya ialah mendapatkan maklumat penguasaan bagi membantu tindakan susulan dalam pembelajaran.
5. Di mana guru boleh mendapat contoh soalan yang sahih?
Muat turun buku format dan contoh item bagi mata pelajaran masing-masing daripada halaman dokumen rasmi LP yang dipautkan di atas. Gunakan contoh itu untuk memahami bentuk soalan, bukan sebagai ramalan soalan sebenar.
Kemas kini: 26 September 2026. Sumber utama: halaman dokumen rujukan MPT4, buku format enam mata pelajaran, soalan lazim dan bahan penataran Lembaga Peperiksaan KPM. Rujuk pengumuman LP atau sekolah jika jadual atau arahan pentadbiran berubah.
