Koleksi Soalan UASA Bahasa Melayu Tahun 1–6: Latihan & Format Terkini

Soalan UASA Bahasa Melayu Tahun 1 hingga Tahun 6 boleh digunakan sebagai bahan latihan, ulang kaji dan persediaan murid menjelang pentaksiran akhir sesi akademik. Namun, ibu bapa dan guru perlu memahami bahawa UASA sekolah rendah pada asasnya melibatkan Tahap Dua. Pada 2026, Bahasa Melayu Tahun 4 ditaksir melalui Matriks Pembelajaran Tahun 4 (MPT4); murid yang mengikuti MPT4 tidak menduduki UASA sekali lagi bagi Bahasa Melayu.

Untuk Tahun 1 hingga Tahun 3, bahan yang sering dicari dengan istilah “soalan UASA” lebih tepat dianggap sebagai latihan Bahasa Melayu atau soalan pentaksiran akhir tahun, bukannya UASA rasmi KPM.

Dalam UASA Bahasa Melayu Tahap Dua, KPM menyediakan format instrumen dan JSU piawai. Guru boleh merujuk halaman Pentaksiran Berasaskan Sekolah KPM untuk dokumen yang sedang disenaraikan.

Artikel ini menerangkan format rujukan UASA, perubahan MPT4 bagi Tahun 4 pada 2026, jenis latihan yang sesuai mengikut tahun dan cara menggunakan set soalan untuk mengenal pasti kemahiran yang perlu diperkukuh.

Adakah Bahasa Melayu Mempunyai Format UASA Rasmi?

Ya.

Bahasa Melayu ialah salah satu mata pelajaran yang format instrumen dan JSU piawainya disediakan KPM. Namun, penggunaan format UASA perlu dibaca bersama pelaksanaan MPT4 Tahun 4 pada 2026.

Setakat semakan pada 30 September 2026, halaman Pentaksiran Berasaskan Sekolah KPM masih menyenaraikan Format Instrumen UASA Tahap Dua Sekolah Rendah Tahun 2025 sebagai dokumen format Tahap Dua yang tersedia pada portal rasmi. Halaman PBS tersebut dikemas kini pada 10 Ogos 2026.

Guru boleh merujuk dokumen format UASA Tahap Dua 2025 di portal KPM untuk memahami struktur soalan. Bagi Tahun 4 pada 2026, semak format MPT4 yang berasingan sebelum memilih bahan latihan.

Format Rujukan UASA Bahasa Melayu Tahap Dua

Dokumen format UASA Tahap Dua Tahun 2025 menyatakan instrumen Bahasa Melayu menggabungkan Pemahaman dan Penulisan. Jadual ini menerangkan format dokumen tersebut, bukan dakwaan bahawa kertas UASA Bahasa Melayu yang sama ditadbir kepada murid Tahun 4 pada 2026.

Ringkasannya:

Format rujukan 2025 meliputi Tahun 4 hingga Tahun 6. Pelaksanaan 2026 perlu mengambil kira MPT4 bagi murid Tahun 4, sementara kandungan latihan bagi setiap tahun tetap perlu sepadan dengan kurikulum dan tahap murid.

Pecahan Soalan UASA Bahasa Melayu

Bahagian A – 10 Markah

Bahagian A menggunakan soalan objektif aneka pilihan.

KPM menetapkan liputan seperti:

• Tatabahasa: sekitar 3–5 soalan
• Pemahaman petikan: sekitar 5–7 soalan

Petikan boleh melibatkan teks tunggal atau teks pelbagai.

Bahagian ini bukan sekadar menguji hafalan tatabahasa. Murid juga perlu membaca, memahami maklumat dan memilih jawapan yang paling tepat berdasarkan teks.

Bahagian B – 10 Markah

Bahagian B menggunakan gabungan Objektif Pelbagai Bentuk (OPB) dan Subjektif Respons Terhad (SRT).

Antara perkara yang dinilai:

• tatabahasa;
• pemahaman petikan; dan
• respons kritis dan kreatif.

Dokumen KPM menyatakan bahagian ini mempunyai sekitar 3–5 soalan tatabahasa/pemahaman serta satu soalan respons kritis dan kreatif.

Ini menunjukkan murid perlu memahami konteks, bukan hanya mengingat peraturan bahasa.

Bahagian C – 10 Markah

Bahagian C ialah penulisan perenggan.

Terdapat satu soalan dan murid perlu menghasilkan respons berdasarkan arahan atau bahan yang diberikan.

Latihan yang sesuai boleh melibatkan:

• membina perenggan berdasarkan gambar;
• mengembangkan isi;
• menerangkan pengalaman;
• memberi pendapat ringkas; atau
• membina perenggan berdasarkan bahan rangsangan.

Bahagian D – 20 Markah

Bahagian D ialah penulisan karangan.

Komponen ini mempunyai nilai tertinggi, iaitu 20 daripada keseluruhan 50 markah.

Oleh itu, murid tidak sepatutnya membuat persediaan UASA Bahasa Melayu dengan hanya menjawab latihan tatabahasa.

Kemahiran menyusun idea, membina ayat dan menghasilkan karangan yang lengkap perlu diberi latihan secara konsisten.

Apakah Kemahiran yang Dinilai?

Format KPM menyenaraikan beberapa konstruk utama.

Sistem Bahasa

Murid perlu memahami dan menggunakan sistem bahasa yang dipelajari.

Kemahiran Membaca

Konstruk membaca merangkumi:

• memahami;
• mengaplikasi; dan
• menganalisis.

Kemahiran Menulis

Kemahiran menulis pula merangkumi:

• mengaplikasi;
• menganalisis;
• menilai; dan
• mencipta.

Ini menjelaskan mengapa soalan UASA Bahasa Melayu tidak sepatutnya terdiri daripada tatabahasa objektif semata-mata.

Soalan Bahasa Melayu Tahun 1

Bagi murid Tahun 1, latihan perlu menumpukan kemahiran asas yang telah dipelajari.

Antara bentuk latihan yang sesuai ialah:

• mengenal perkataan;
• melengkapkan perkataan;
• memilih gambar berdasarkan perkataan;
• membina ayat mudah;
• membaca petikan sangat pendek;
• menjawab soalan pemahaman mudah; dan
• menyalin atau menghasilkan ayat asas.

Arahan soalan juga perlu pendek dan jelas.

Tujuan latihan Tahun 1 ialah mengesan sama ada murid mempunyai asas membaca dan menulis yang kukuh, bukannya menghasilkan kertas peperiksaan panjang seperti Tahun 6.

Soalan Bahasa Melayu Tahun 2

Bagi Tahun 2, murid sudah boleh diberikan latihan yang sedikit lebih kompleks.

Contohnya:

• penggunaan kata yang sesuai;
• susunan perkataan menjadi ayat;
• pemahaman petikan pendek;
• melengkapkan dialog;
• membina ayat berdasarkan gambar; dan
• menulis respons ringkas.

Guru boleh mula menggabungkan kemahiran membaca dengan penggunaan bahasa.

Sebagai contoh, selepas membaca petikan, murid bukan hanya menjawab siapa atau di mana, tetapi juga boleh ditanya mengapa sesuatu tindakan dilakukan.

Soalan Bahasa Melayu Tahun 3

Tahun 3 ialah peringkat yang sesuai untuk menyediakan murid sebelum memasuki Tahap Dua.

Latihan boleh menggunakan struktur lebih tersusun seperti:

• tatabahasa;
• pemahaman;
• pembinaan ayat;
• penulisan perenggan pendek; dan
• soalan yang memerlukan murid memberi pendapat mudah.

Walaupun bahan tersebut kadangkala dipasarkan atau dicari sebagai “Soalan UASA Bahasa Melayu Tahun 3”, ia masih lebih tepat dianggap sebagai latihan atau pentaksiran akhir tahun kerana UASA rasmi bermula pada Tahun 4.

Soalan UASA Bahasa Melayu Tahun 4

Pada 2026, Bahasa Melayu Tahun 4 termasuk dalam MPT4. Murid yang mengikuti MPT4 tidak menduduki UASA bagi mata pelajaran yang sama. Rujuk panduan MPT4 Tahun 4 dan format MPT4 Bahasa Melayu sebelum menggunakan set berlabel UASA Tahun 4. Struktur empat bahagian di bawah masih boleh membantu latihan kemahiran, tetapi jangan menganggapnya kertas pentaksiran sebenar MPT4.

Namun latihan awal tidak semestinya perlu menggunakan satu kertas lengkap setiap kali.

Contohnya:

Mulakan dengan tatabahasa pada minggu pertama. Seterusnya, tumpukan pemahaman pada minggu kedua, penulisan perenggan pada minggu ketiga dan karangan pada minggu keempat.

Selepas murid memahami setiap komponen, barulah satu set lengkap boleh digunakan sebagai latihan simulasi.

Cara ini membantu murid Tahun 4 berlatih kemahiran bahasa secara berperingkat, sambil guru memastikan soalan yang digunakan sepadan dengan format MPT4 semasa.

Soalan UASA Bahasa Melayu Tahun 5

Untuk Tahun 5, latihan boleh meningkatkan tahap kesukaran terutama pada bahagian:

• memahami maksud tersurat dan tersirat;
• penggunaan tatabahasa dalam konteks;
• respons kritis;
• pengembangan isi; dan
• penulisan.

Guru boleh memberikan petikan yang sedikit lebih panjang dan meminta murid menjelaskan sebab sesuatu jawapan.

Ini membantu murid menguasai proses berfikir, bukan sekadar mencari kata kunci daripada petikan.

Soalan UASA Bahasa Melayu Tahun 6

Bagi Soalan UASA Bahasa Melayu Tahun 6, latihan sebaiknya memberi perhatian seimbang kepada Pemahaman dan Penulisan.

Kesilapan biasa ialah terlalu banyak memberikan latihan objektif kerana lebih mudah disemak.

Sedangkan format rasmi memberikan:

20 markah daripada 50 markah untuk karangan sahaja.

Ditambah dengan penulisan perenggan 10 markah, keseluruhan komponen penulisan menyumbang bahagian yang sangat besar dalam instrumen.

Oleh itu, murid Tahun 6 perlu kerap berlatih:

• mengenal kehendak soalan;
• merancang isi;
• membina pendahuluan;
• mengembangkan isi;
• menggunakan penanda wacana;
• membina ayat yang gramatis; dan
• menyemak kesalahan sebelum menghantar jawapan.

Cara Memilih Koleksi Soalan UASA Bahasa Melayu yang Baik

Tidak semua fail yang bertajuk “Soalan UASA” mempunyai kualiti yang sama.

Sebelum digunakan, semak:

Bagi Tahun 5–6, rujuk format UASA yang disenaraikan KPM. Bagi Tahun 4 pada 2026, rujuk dokumen MPT4 dan arahan sekolah.

Cara Menggunakan Soalan UASA untuk Ulang Kaji

Koleksi soalan lebih berkesan jika digunakan sebagai alat mengenal pasti kelemahan.

Langkah 1 – Jawab satu set

Biarkan murid menjawab dengan keadaan yang hampir seperti ujian sebenar.

Gunakan tempoh 1 jam 15 minit jika menjalankan simulasi mengikut format UASA yang dirujuk. Untuk MPT4 Tahun 4, ikut tempoh dalam jadual rasmi MPT4.

Langkah 2 – Asingkan kesalahan

Jangan hanya catat jumlah markah.

Bahagikan kesalahan kepada:

• tatabahasa;
• pemahaman;
• respons kritis;
• perenggan;
• karangan.

Langkah 3 – Ulang kaji berdasarkan kelemahan

Jika murid kehilangan banyak markah dalam pemahaman, jangan terus memberikan kertas baharu.

Ajar semula cara:

• mencari maklumat;
• mengenal kata kunci;
• membaca soalan;
• membuat inferens; dan
• memberikan jawapan berdasarkan petikan.

Langkah 4 – Gunakan set kedua

Selepas pengukuhan, barulah gunakan set berikutnya.

Bandingkan jenis kesalahan, bukan markah semata-mata.

Persediaan Tatabahasa

Tatabahasa tetap penting kerana muncul dalam Bahagian A dan B.

Namun elakkan latihan yang hanya meminta murid menghafal definisi.

Lebih baik gunakan ayat sebenar.

Contohnya, daripada hanya bertanya:

Apakah maksud kata adjektif?

gunakan:

Pilih perkataan yang paling sesuai untuk melengkapkan ayat.

Dengan cara itu, murid belajar menggunakan bahasa dalam konteks.

Persediaan Pemahaman

Untuk pemahaman, ajar murid membaca soalan sebelum menjawab.

Murid perlu membezakan:

• fakta daripada petikan;
• maksud perkataan;
• sebab;
• akibat;
• pendapat; dan
• respons yang memerlukan inferens.

Format KPM sendiri menggunakan teks tunggal dan teks pelbagai dalam komponen pemahaman.

Jadi, latihan tidak sepatutnya hanya menggunakan satu petikan berbentuk cerita setiap kali.

Persediaan Penulisan Perenggan

Murid perlu memahami bahawa perenggan bukan sekadar beberapa ayat rawak.

Satu perenggan yang baik mempunyai:

idea utama → huraian → contoh atau penerangan → penutup kecil apabila sesuai.

Untuk murid yang masih lemah, guru boleh memberikan rangka isi terlebih dahulu.

Selepas beberapa latihan, kurangkan bantuan secara berperingkat.

Persediaan Karangan

Bahagian karangan membawa 20 markah, jadi latihan perlu dilakukan secara sistematik.

Murid boleh menggunakan proses mudah:

1. Baca kehendak soalan

Pastikan topik difahami.

2. Catat isi

Luangkan satu atau dua minit menyusun idea.

3. Susun perenggan

Setiap perenggan perlu membawa satu isi utama.

4. Gunakan bahasa yang jelas

Ayat yang tepat lebih baik daripada ayat terlalu panjang tetapi banyak kesalahan.

5. Semak

Cari kesalahan:

• ejaan;
• imbuhan;
• tanda baca;
• struktur ayat; dan
• pengulangan.

Kemahiran menyunting jawapan juga merupakan sebahagian daripada kebolehan menulis yang baik.

Adakah UASA Bahasa Melayu Sama untuk Semua Sekolah?

Bahasa Melayu mempunyai format dan JSU piawai yang disediakan KPM, tetapi UASA ditadbir pada peringkat sekolah. Bagi Tahun 4 yang mengikuti MPT4 pada 2026, gunakan ketetapan MPT4 untuk Bahasa Melayu.

Ini bermaksud format umumnya diseragamkan melalui panduan KPM, tetapi sekolah mengurus pelaksanaan pentaksiran mengikut tatacara yang ditetapkan.

UASA ialah sebahagian daripada pentaksiran sekolah, seperti yang dihuraikan dalam garis panduan KPM.

KPM menegaskan UASA digunakan sebagai pentaksiran sumatif dalam PBD dan bukan bertujuan membuat perbandingan prestasi antara sekolah, daerah atau negeri.

Nota Penting untuk Guru Tahun 1–3

Bahasa Melayu Tahap Satu turut mempunyai dokumen penjajaran kurikulum semasa. KPM menerbitkan Surat Siaran Bilangan 1 Tahun 2025 tentang Dokumen Penjajaran KSSR (Semakan 2017) Edisi 3 bagi Bahasa Melayu dan Bahasa Inggeris Tahap 1.

Oleh itu, bahan latihan Tahun 1–3 perlu disemak berdasarkan kandungan yang sedang dilaksanakan di sekolah, bukannya hanya mengambil set lama kerana tajuknya sepadan dengan tahun murid.

Soalan Lazim Soalan UASA Bahasa Melayu

1. Tahun berapa murid sekolah rendah menduduki UASA Bahasa Melayu?

Panduan umum KPM meliputi Tahap Dua, tetapi bagi Bahasa Melayu Tahun 4 pada 2026, murid yang mengikuti MPT4 tidak menduduki UASA untuk mata pelajaran yang sama. Tahun 1–3 pula tidak termasuk dalam UASA. Semak arahan sekolah bagi Tahun 5–6.

2. Berapa markah UASA Bahasa Melayu?

Format yang sedang disenaraikan KPM menetapkan 50 markah untuk Bahasa Melayu Tahun 4–6.

3. Berapa lama UASA Bahasa Melayu?

Tempohnya ialah 1 jam 15 minit berdasarkan Format Instrumen UASA Tahap Dua yang disenaraikan KPM.

4. Apakah bahagian dalam UASA Bahasa Melayu?

Terdapat empat bahagian: Bahagian A dan B melibatkan tatabahasa serta pemahaman/respons, Bahagian C ialah penulisan perenggan, manakala Bahagian D ialah penulisan karangan.

5. Adakah soalan UASA Bahasa Melayu dari internet boleh terus digunakan?

Tidak digalakkan tanpa semakan. Guru perlu memeriksa format, kandungan, skema, aras kesukaran serta kesesuaiannya dengan apa yang telah dipelajari murid.

Jadikan Soalan UASA sebagai Alat Pengukuhan

Koleksi Soalan UASA Bahasa Melayu Tahun 1–6 paling berguna apabila bahan dipilih mengikut tahap sebenar murid.

Untuk Tahun 1 hingga Tahun 3, gunakan latihan yang membina asas membaca, memahami dan menulis.

Untuk Tahun 5 dan Tahun 6, gunakan format UASA semasa sebagai panduan latihan. Bagi Tahun 4 pada 2026, semak format MPT4; latihan Bahasa Melayu masih berguna tetapi jangan dilabel sebagai kertas UASA rasmi bagi murid yang mengikuti MPT4.

Setakat semakan portal KPM pada September 2026, dokumen UASA Tahap Dua 2025 masih disenaraikan pada halaman PBS. Ia menyatakan ujian bertulis Bahasa Melayu 50 markah selama 1 jam 15 minit. Guru perlu membaca dokumen itu bersama ketetapan MPT4 2026 bagi Tahun 4.

Yang paling penting, jangan menggunakan kertas latihan sekadar untuk mengumpul markah. Gunakan kesalahan murid untuk menentukan kemahiran Bahasa Melayu yang perlu diajar semula sebelum pentaksiran sebenar.